به گزارش پایگاه خبری بورس پرس، ابوالقاسم فرجی‌نیا با اشاره به تصویب ۶ دستورالعمل مبارزه با پولشویی در حوزه بازار سرمایه طی سال ۹۰ اعلام کرد: لازم بود دستورالعمل‌ها با تدوین دستورالعمل جدید اجرایی آیین‌نامه و قانون مبارزه با پولشویی که در سال‌های ۹۷ و ۹۸ تصویب شدند، بروز شود. این دستورالعمل تهیه شده و در کمیته تدوین مقررات است و پس از تایید این کمیته نخست به هیات مدیره سازمان بورس و سپس به شورای عالی مقابله و پیشگیری از جرائم پولشویی و تأمین مالی تروریسم ارسال و پس از تصویب آن مرجع به اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول بازار سرمایه ابلاغ می‌شود.

پیش نویس دستورالعمل حدود و چگونگی ارائه غیرحضوری خدمات پایه به ارباب رجوع در بازار سرمایه هم در مدت اخیر توسط مرکز مبارزه با پولشویی تدوین شد. با شیوع همه‌گیری کرونا براساس مصوبه سازمان بورس برخی از خدمات همانند سجامی شدن و دریافت کد معاملاتی بصورت غیرحضوری درآمد. با کمرنگ شدن همه‌گیری کرونا و تکلیف مقرر آیین‌نامه اجرایی ضرورت داشت چارچوب و الزامات مد نظر در خصوص خدمات غیرحضوری منطبق با قانون و آیین‌نامه تدوین شود.

پیش‌نویس این دستورالعمل تهیه و در کمیته تدوین سازمان بورس نیز نهایی شده و در صف نوبت تصویب هیات مدیره سازمان است که پس از تصویب به شورای عالی مقابله و پیشگیری از جرایم پولشویی و تأمین مالی تروریسم ارسال و پس از تصویب در شورای مزبور به اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول بازار سرمایه ابلاغ خواهد شد.

احصاء خدماتی که در بازار سرمایه توسط سازمان بورس، ارکان و نهادهای مالی به ارباب رجوع ارائه می‌شود از جمله مواردی بود که در آیین‌نامه برای این مرکز تکلیف شده و مرکز اطلاعات مالی و نهادهای ذیربط از مرکز مبارزه با پولشویی سازمان مطالبه می‌کردند. برای این اقدام، نخست همه خدمات قابل ارائه با تعامل با ارکان و نهادهای مالی احصا شدند و سپس خدمات پایه و خدمات غیرپایه براساس تعریف قانون، ‌ تفکیک و در مرحله بعد این خدمات بر اساس سطح ریسک طبقه‌بندی شده و به مرکز اطلاعات مالی نیز ارسال شده که پس از تایید، مبنای تصمیمات و اقدامات بعدی در حوزه شناسایی ارباب رجوع و مبارزه با پولشویی قرار خواهد گرفت.

احصاء شاخص‌های معاملات مشکوک از دیگر اقدامات مرکز مبارزه با پولشویی در حوزه مقررات‌گذاری است. در این خصوص، لازم بود الگوهای تراکنش‌های غیرمعمول استخراج و پس از ارسال به مرکز اطلاعات مالی و تایید در کارگروه مربوطه از آنها به عنوان الگو و مبنای استخراج و گزارش دهی معاملات مشکوک استفاده شود. مدارک قابل قبول برای شناسایی و ارائه خدمت به اشخاص خارجی تعیین و به اشخاص مشمول بازار سرمایه ابلاغ شد.

اقدامات مرکز مبارزه با پولشویی در حوزه نظارت هوشمند

تشکیل واحدی به نام اداره نظارت هوشمند در این مرکز در دستور کار است. این اداره، وظیفه طراحی و پیاده‌سازی سامانه‌هایی را عهده‌دار است که نظارت هوشمند و مکانیزه بر اجرای مقررات مبارزه با پولشویی را امکان‌پذیر می‌کند. البته پس از پیاده‌سازی و استقرار سامانه، راهبری و کنترل مکانیزه و هوشمند اجرای مقررات مبارزه با پولشویی و کشف و گزارش‌دهی عملیات مشکوک نیز در این واحد صورت خواهد گرفت. سند نیازمندی سامانه‌های مورد نیاز در این مرکز در حال تهیه است که پس از تکمیل به واحد فناوری اطلاعات جهت پیاده‌سازی و طراحی سامانه ارسال خواهد شد.

سامانه پروفایل مشتریان و نظارت بر معاملات آنها در حوزه مبارزه با پولشویی، سامانه‌ای جامع و کامل و به عنوان یکی از سامانه‌های در دست طراحی و اجرا است. در این سامانه اطلاعات پایه مشتریان، سطح ریسک و میزان فعالیت آنها ثبت می‌شود که براساس این اطلاعات، معاملات مشتریان بصورت هوشمند رصد خواهد شد و چنانچه میزان معاملات وی از سطح تعریف شده بالاتر رود یا بر اساس شاخص‌های تعریف شده، تراکنش‌ها غیر معمول و غیر متعارف داشته باشد، هشدارهای لازم به اداره نظارت هوشمند به منظور انجام اقدامات بعدی فرستاده خواهد شد.

سامانه گزارش عملیات مشکوک، سامانه دیگری است که مورد مطالبه مرکز اطلاعات مالی بوده و در شرف طراحی است. از طریق این سامانه، گزارش‌های واصله از واحدهای درون سازمانی یا اشخاص مشمول بازار سرمایه در خصوص عملیات و معاملات مشکوک، ثبت و بررسی و پیگیری می‌شوند. تایید صلاحت تمامی مسئولین مبارزه با پولشویی در اشخاص مشمول بازار سرمایه از دیگر اقدامات در دست مرکز مبارزه با پولشویی سازمان است. نخست فرآیند و رویه و فرم‌های مربوط به تایید صلاحیت تخصصی اشخاص متقاضی، طراحی و سپس به نهادهای مالی و ارکان ارسال شد تا پس از تکمیل به همراه مدارک خواسته شده به مرکز بازگردانند.

بررسی فرم‌ها و مدارک و مستندات دریافت شده و ارزیابی متقاضیان مرحله دوم است. در این مرحله به مدارک و مستندات دریافت شده بر اساس سوابق علمی، آموزشی، اجرایی و تجربی امتیاز داده می‌شود. در مرحله سوم از این نمایندگان برای مصاحبه تخصصی که در کمیته‌ای با حضور نمایندگان مرکز اطلاعات مالی انجام می‌شود، دعوت به عمل می‌آید. تاکنون نزدیک به ۴۰ نماینده برای مصاحبه به سازمان بورس دعوت شدند که در فرایند مصاحبه، برخی تایید و برخی دیگر رد شدند. پس از تایید صلاحیت تخصصی، اقدامات لازم برای اخذ تاییدیه های امنیتی و عمومی از مراجع ذیصلاح صورت می‌گیرد که پس از تایید مراجع این افراد به عنوان مسئول مبارزه با پولشویی آن نهاد مالی معرفی و منصوب خواهند شد.

مرکز مالی ایران با مجوز سازمان بورس دوره‌های کاربردی و عملیاتی مبارزه با پولشویی را برای افرادی که تمایل دارند دانش را در این حوزه افزایش دهند یا بروز کنند، برگزار می‌کند که متقاضیان پس از شرکت و اتمام دوره، مدرک این دوره را نیز دریافت خواهند کرد.اشخاصی که قصد گرفتن هر نوع مجوزی از سازمان بورس دارند، باید استعلام آن شخص حقیقی یا حقوقی از نظر رعایت مقررات مبارزه با پولشویی از مرکز مبارزه با پولشویی اخذ شود. تا اکنون ۹۶۷ مورد استعلام برای مجوزهای مختلف بررسی و پاسخ داده شده‌اند. فرایند استعلام زمان‌بر است و در مواردی نیاز به مکاتبات با نهادهای بالادستی و خارج از سازمان دارد تا تاییدیه‌های لازم اخذ شود.

براساس قانون باید کد معاملاتی متوفیانی که در بازار سرمایه مشغول به فعالیت بودند، مسدود شود. در مواردی، برخی از این افراد از کارگزاری اعتبار گرفته بودند و با متوقف شدن کد، امکان تسویه اعتبار پرداخت شده به شخص متوفی، توسط کارگزاری ممکن نبود که در راستای حل این مشکل با همکاری و هماهنگی شرکت سپرده گذاری مرکزی راهکاری برای این موضوع اندیشیده شد تا کارگزاری‌ها بتوانند اعتبارات را تسویه کنند.

تشکیل کارگروه تخصصی ارزیابی آسیب‌پذیری بازار سرمایه از جمله اقدامات بسیار مهم و ضروری دیگر مرکز مبارزه با پولشویی است. طبق آیین‌نامه اجرایی لازم است سند ملی ریسک تدوین شود و این سند متشکل از نتایج و خروجی کارگروه های تخصصی ارزیابی دستگاه‌ها است که باید بصورت تخصصی در کارگروه‌های مربوطه و توسط هر حوزه از جمله بازار سرمایه و با مسئولیت و دبیری متولی نظارت آن حوزه که در بازار سرمایه سازمان بورس است، موارد مد نظر در آیین نامه و توصیه‌های بین المللی شناسایی شده و متناسب با آنها برنامه‌های اقدام مناسب جهت رفع و پیگیری اجرایی شدن برنامه‌های اقدام، صورت گیرد.

برگزاری کارگروه تخصصی ارزیابی آسیب‌پذیری بازار سرمایه، استخراج نتایج حاصله از کارگروه و تدوین سند مربوط به این حوزه، یک تکلیف بسیار سنگین و نفس گیری بود. برگزاری این کارگروه که پیش‌بینی می‌شد حداقل یکسال به طول انجامد در مدت زمان کمتر از ۵ ماه انجام و نتایج مورد نظر استخراج شد. امید است با تقویت ساختار سازمانی و نیروی انسانی مورد نیاز مرکز مبارزه با پولشویی سازمان بورس، برنامه‌های احصا شده در کارگروه اشاره شده با سرعت بیشتری پیاده سازی و اجرا شود و در پیشگیری از وقوع تخلفات و جرایم حوزه پولشویی و تامین مالی تروریسم و رعایت مقررات این حوزه، اثر بسزایی داشته باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.